به گزارش ذرهبین بورس، اسماعیل دلفراز عضو هیئت مدیره کیمیا مس در نشست تخصصي مس در اقتصاد كم كربن با اشاره به کاهش عیار کانسنگ مس در ۱۵ سال گذشته از بیش از ۵ درصد به سطوح پایینتر، تأکید کرد که ذخایر شناساییشده ایران تا ۴۵ سال آینده ظرفیت تولید یک میلیون تن در سال را بدون کاهش حفظ خواهد کرد.
وی افزود: «۶۱ درصد منابع مس ایران هنوز اکتشاف نشده و با ریسک اتمام ذخایر مواجه نیستیم، بهویژه با قابلیت بالای بازیافت مس که کیفیت خود را حفظ میکند.»دلفراز با استناد به آمار سال ۲۰۲۳، کشف ۵۶۷ میلیون تن ذخیره جدید در برابر استخراج ۴۱۸ میلیون تن را نشانهای از پایداری منابع جهانی دانست، اما موانع افزایش تولید را شامل کاهش عیار سنگ مس، تأمین مالی پروژهها، مسائل زیستمحیطی، ریسکهای سیاسی، مالیات، انرژی و قیمت اسید سولفوریک برشمرد و خواستار حمایت دولتها برای جلوگیری از خروج منابع شد.
وی جابهجایی جغرافیای تولید را برجسته کرد: از سال ۱۹۶۰ تا ۲۰۲۳، سهم آمریکای لاتین در استخراج مس ۴۰ درصد رشد داشته، در حالی که آفریقا و آمریکای شمالی به ترتیب ۹ و ۲۶ درصد کاهش را تجربه کردهاند. دلفراز افزود: «۲۰ معدن بزرگ جهان ۴۲ درصد ظرفیت جهانی را در اختیار دارند که ۱۰ مورد آن در شیلی است؛ هر اختلالی در این کشور قیمت جهانی را تحت تأثیر قرار میدهد.»در بخش پالایش، تمرکز در آسیا (۱۶ واحد از بزرگترین ذوبها، شامل ۱۰ واحد در چین) مشهود است، اما پراکندگی ظرفیت ریسک را کاهش داده است. پنج شرکت برتر جهان ۲۶ درصد تولید مس را تأمین میکنند و قدرت همچنان در دست معدنداران است.
جایگاه ایران در مقایسه جهانی
دلفراز جایگاه ایران را ضعیف ارزیابی کرد: نسبت تولید به ذخایر در ایران ۰.۵ درصد است، در حالی که میانگین جهانی ۰.۳ درصد و در چین ۴.۱۴ درصد است. تولید پالایشی ایران نیز نسبت به ذخایر پایین است و نیاز به رشد دارد. وی پیشبینی کرد تولید جهانی مس در سال ۲۰۲۷ به اوج ۲۴.۲ میلیون تن برسد، اما پس از آن تا سال۲۰۳۵ کاهش یابد.
چرخه مصرف و تقاضای آینده
عضو هیئت مدیره کیمیا مس، چرخه مصرف را به سه دوره تقسیم کرد: ۱۹۶۰-۲۰۰۲ تحت تأثیر اروپا، ۲۰۰۳-۲۰۱۸ تحت سلطه چین، و از ۲۰۱۸ به بعد با محوریت انرژی سبز.
وی گفت: «۶۴ درصد رشد تقاضا به مصرف سرانه و ۳۶ درصد به رشد جمعیت مربوط است؛ مصرف سرانه از ۱.۵۷ کیلوگرم در ۱۹۶۰ به ۳.۱۵ کیلوگرم رسیده است.»
کاربردهای حیاتی مس در خودروهای الکتریکی (تا ۸۳ کیلوگرم در هر خودرو، ۴ برابر خودروهای سنتی)، انرژی خورشیدی و بادی، شبکه برق و مراکز داده هوش مصنوعی برجسته شد.
دلفراز پیشبینی کرد مصرف مس در خودروهای الکتریکی تا ۲۰۳۰ به بیش از ۳ میلیون تن برسد و انرژیهای تجدیدپذیر نیز همین مقدار تقاضا ایجاد کند.
محرکها و موانع تقاضا
رشد جمعیت، گذار به انرژی سبز، شهرنشینی و فناوری محرکهای اصلی هستند، در مقابل کاهش زاد و ولد، محدودیتهای تجاری و کالاهای جایگزین موانع محسوب میشوند. دلفراز تقاضای جهانی را تا ۲۰۳۵ حدود ۲۸ میلیون تن پیشبینی کرد.
پیشبینی قیمت
وی با اشاره به موازنه عرضه و تقاضا، قیمت مس را در سطح تعادلی فعلی ۱۰ هزار دلار، در سناریوی پایه ۱۴ هزار دلار و در بهترین حالت تا ۱۷ هزار دلار برای هر تن تا سال ۲۰۲۹ پیشبینی کرد و گفت: «۹۵ کشور در گذار به انرژی سبز هماهنگ شدهاند و این روند قیمت را در بلندمدت مثبت نگه خواهد داشت.»
